Leerling en meester tegelijk: Antoon Hermans

15-07-2016

Edelsmid van beroep, en leerling van Vincent van Gogh. Het ging Antoon Hermans voor de wind. Hij woonde aan de Keizersgracht in Eindhoven en liet Van Gogh schilderingen van de vier seizoenen in dit huis aanbrengen. Van Gogh gebruikte deze antiquiteiten wel eens om na te schilderen in zijn stillevens.
Vincentre toont nu een selectie van de door Hermans verzamelde kunstvoorwerpen. Deze zijn door Museum Eindhoven in bruikleen gegeven. 

Antoon Hermans.jpgA
ntonius Petrus Hermans ( Oss 1822 - Roermond 1897)
Antoon Hermans werd, net als zijn drie oudere broers, opgeleid als goudsmid bij zijn vader in Oss en later bij zijn broer in Eindhoven. In 1854 begon hij een eigen atelier als edelsmid. De zaken liepen goed. Hermans trouwde met zijn schoonzus, J. M. Smits uit de brouwersfamilie van huize Oranjeboom.

Hij was een belangrijk man in het culturele leven te Eindhoven. Hij kocht vele kunstvoorwerpen aan en zijn voorkeur ging uit naar de neogotiek. Vincent van Gogh gebruikte deze antiquiteiten wel eens om na te schilderen voor zijn stillevens. In 1875 verkocht hij 800 kunstvoorwerpen voor 14.000 gulden aan het Nederlandsche Museum voor Geschiedenis en Kunst, het latere Rijksmuseum, te Amsterdam. Hij was ook amateurfotograaf en kunstschilder.

Hermans was schildersleerling van Vincent van Gogh. Ook gaf hij Vincent de opdracht om in de eetkamer van zijn mooie huis (gebouwd door Pierre Cuypers) aan de Keizersgracht in Eindhoven schilderingen van de vier seizoenen aan te brengen. Van Gogh schreef hierover in zijn brieven in 1884. 

Zilversmeedwerk A. Hermans.JPG

 

 

 

 

 

 

 

 De volgende voorwerpen worden getoond in Vincentre:

Kelk: Tijdens de Heilige Mis in de Katholieke Kerk wordt de kelk gebruikt om de miswijn in te doen. Na de consecratie door de priester wordt de wijn uit deze kelk symbolisch tot bloed van Jezus Christus. Dit is een zeer heilig gedeelte van de Mis en daarom zijn de meeste miskelken bijzonder rijk en liefdevol versierd. Op deze kelk zijn, op het verhoogde gedeelte van de ronde voet drie medaillons met afbeeldingen van drie spijkers, een kruis en een lans aangebracht. De middelste peervormige nodus en de deels vergulde cuppa zijn gedecoreerd met motieven.

Pronkbeker: Een rijkversierde beker die vaak rijkelijk voorzien is van zilveren ornamenten. Pronkbekers werden bij speciale gebeurtenissen als geschenk gegeven. Deze pronkbeker werd aangeboden door raadsleden aan de Eindhovense burgemeester Johannes Smits van Oyen ter gelegenheid van zijn 25- jarig jubileum in 1878.

Ciborie: Tijdens de Heilige Mis in de Katholieke Kerk wordt de ciborie gebruikt om de hosties in te bewaren. De ciborie heeft een deksel, waarop meestal een rechtopstaand kruisje is bevestigd. De binnenkant van de kelk is bijna altijd verguld. Miskelken en cibories moeten van nobel en sterk materiaal (zilver en goud) vervaardigd zijn omdat het vaatwerk in de mis bestemd is om het Lichaam en het Bloed van de Heer te bevatten. Deze ciborie komt uit een boedel van de Jezuïetenorde.

Wandkandelaber: Dit is een grote kaarsenstandaard. Een kandelaber is meestal uitbundig versierd en heeft een aparte vorm. Deze kandelaber komt uit Duits particulier bezit. Het Eindhoven Museum bezit er twee, zij horen bij elkaar.

Stralenmonstrans: Een monstrans is een houder, meestal van goud of zilver, waarin de geconsacreerde (gewijde) hostie wordt getoond in de kerk of tijdens een processie. Gelovigen kunnen de  geconsacreerde hostie in stilte aanbidden. Het voorwerp komt voort uit de Middeleeuwen. Toen waren het vooral reliekhouders met relieken van heiligen, later waren achter de kijkvensters van de stralenmonstransen hosties te zien.

Deze stralenmonstrans heeft de vorm van een stralende zon op een voet. Het midden van de zon bestaat uit twee ronde glazen plaatjes waarin de hostie wordt geklemd.

Schaal van zilver: Onbekend waar deze voor gebruikt werd, maar gezien het kostbare materiaal, voor bijzondere gebeurtenissen.

Schaal met geappliqueerde ornamenten: Deze schaal werd op 15 juni 1870 cadeau gedaan aan Pastoor Willem Steijvers door zijn parochianen. Dit ter gelegenheid van zijn vijftigjarig priesterfeest.

Stel neogotische ampullen: Tijdens de Heilige Mis in de Katholieke Kerk wordt één ampul gebruikt om wijn in de miskelk te gieten. De andere ampul met water wordt gebruikt voor de handenwassing en om de kelk te reinigen.  Ze zijn meestal van zilver en vaak afsluitbaar met een kapje/dekseltje. Dit zijn twee rijkversierde neogotische ampullen, dat wil zeggen: geïnspireerd op de (bouw- en kunst-) vormen van de middeleeuwse gotiek. Deze neogotische ampullen zijn aangekocht op een veiling in Noord-Duitsland.

Beeldje Paus Pius IX (1792 - 1878): Paus Pius IX was paus van 1846 tot 1878, dat is erg lang. In deze tijd werden 206 nieuwe bisdommen opgericht. Onder deze paus kwam een einde aan de wereldlijke macht van de paus, waarbij de Kerk het bestuur over de gehele Kerkelijke Staat, inclusief de stad Rome, kwijtraakte aan het in 1861 ontstane koninkrijk Italië. Vanaf 1870 beschouwde hij zich als de gevangene van het Vaticaan en zou hij elke samenwerking met de Italiaanse staat afwijzen. In 1854 kondigde hij het dogma (leerstelling/standpunt van een godsdienst) van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria af en in 1869 riep hij het Vaticaans Concilie bijeen, waarop de onfeilbaarheid van de paus als dogma werd goedgekeurd. Paus Pus IX werd in 2000 door Paus Johannes Paulus II zalig verklaard. Maar dit lokte kritiek uit, omdat zijn houding ten opzichte van de Joden niet onomstreden was.

Bron: Peter Thoben